Bàn chân bẹt ở trẻ: Dấu hiệu nhận biết và phương pháp điều trị hiệu quả

Bàn chân bẹt là một tình trạng thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là ở trẻ từ 1 đến 3 tuổi. Bàn chân bẹt xảy ra khi cấu trúc xương và cơ bắp của chân không phát triển đúng cách, gây ra sự mất cân bằng và sụp đổ cấu trúc cơ học của chân.

 

bệnh bàn chân bẹt ở trẻ em là gì

Bàn chân bẹt ở trẻ: Dấu hiệu nhận biết và phương pháp điều trị hiệu quả

Bệnh bàn chân bẹt ở trẻ là gì?

Bàn chân bẹt là một vấn đề phổ biến trong phát triển của trẻ nhỏ. Đây là một tình trạng khi một hoặc cả hai bàn chân của trẻ không có đường cong tự nhiên ở vùng gót và cổ chân, mà thay vào đó chúng bẹt hoặc chịu lực một cách không đều. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến khả năng đi lại và tạo ra những vấn đề sức khỏe khác cho trẻ.

Bàn chân bẹt là tình trạng mặt lòng bàn chân bằng phẳng, không có vòm cung như bình thường. Một số trẻ nhỏ, đặc biệt là những trẻ có cơ thể bụ bẫm, có thể dễ nhầm lẫn với bàn chân bẹt. Tuy nhiên, đây là một điều tự nhiên và phần lớn trẻ sẽ tự khắc khỏi tình trạng này khi đến 6 tuổi, miễn là bàn chân của trẻ được vận động đầy đủ và mềm mại.

Thực tế là tất cả trẻ sơ sinh đều có bàn chân không có vòm cung, được gọi là bàn chân bẹt. Khi trẻ lớn lên, từ 2 đến 3 tuổi, vòm cung sẽ hình thành cùng với hệ thống dây chằng.

Vòm cung bàn chân đóng vai trò quan trọng trong việc chịu lực, duy trì cân bằng và di chuyển. Nó giúp giảm phản lực từ mặt đất khi chân tiếp xúc và đi lại. Một hệ thống dây chằng khỏe mạnh giữ cho xương trong bàn chân cố định tốt. Tuy nhiên, khi hệ thống dây chằng quá lỏng lẻo, có thể dẫn đến tình trạng bàn chân bẹt. Trong trường hợp này, khi đặt chân trên cát hoặc in mực lên tờ giấy, không có khoảng trống hay dấu chân thông thường.

 

Có hai loại chính của bàn chân bẹt: bàn chân bẹt cơ học và bàn chân bẹt cấu trúc.

- Bàn chân bẹt cơ học: là do sự không cân bằng trong cơ và cấu trúc bàn chân. Khi trẻ đứng hoặc đi, cấu trúc bàn chân không thể duy trì sự ổn định và hỗ trợ cần thiết. Điều này có thể gây ra cảm giác đau và mệt mỏi trong bàn chân, đồng thời tạo ra một cấu trúc chân không chính xác và không ổn định.

- Bàn chân bẹt cấu trúc: là do các biến dạng cấu trúc chân từ khi trẻ mới sinh hoặc do các bất thường di truyền. Trong trường hợp này, bàn chân của trẻ không phát triển theo cách bình thường và có thể có các biến dạng như chân bẹt, móng vuốt, hay các khớp xương bất thường.

Nguyên nhân gây bệnh bàn chân bẹt ở trẻ

Bàn chân bẹt là một tình trạng lâm sàng phổ biến ở trẻ nhỏ, và có nhiều nguyên nhân gây ra nó.

 

nguyên nhân gây ra bệnh bàn chân bẹt ở trẻ

 

Dưới đây là một số nguyên nhân chính gây bệnh bàn chân bẹt ở trẻ:

- Do di truyền: Một trong những nguyên nhân chính gây bàn chân bẹt là yếu tố di truyền. Trẻ có nguy cơ cao bị bàn chân bẹt nếu trong gia đình có người thân đã mắc bệnh này.

- Yếu tố phát triển: Quá trình phát triển cơ bản của bàn chân trong giai đoạn sơ sinh và trẻ nhỏ đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành vòm cung và cấu trúc bàn chân. Nếu có sự cản trở trong quá trình này, như cơ yếu, bất thường về cấu trúc xương hay dây chằng quá lỏng lẻo, trẻ có nguy cơ cao bị bàn chân bẹt.

- Khuyết tật bẩm sinh: Một số trẻ có thể sinh ra với bàn chân bẹt do các khuyết tật bẩm sinh. Điều này có thể bao gồm các biến dạng về cấu trúc xương chân, khớp hay các dị tật khác ảnh hưởng đến sự phát triển bàn chân.

- Sự mất cân bằng cơ: Yếu tố cơ bắp đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì vòm cung và sự ổn định của bàn chân. Nếu có sự mất cân bằng cơ, ví dụ như cơ yếu hoặc không phát triển đầy đủ, bàn chân có thể bị bẹt.

- Thói quen không tốt: Bàn chân bẹt thường xuất hiện do một số thói quen trong việc đi chân đất hoặc sử dụng giày từ khi còn nhỏ. Việc đi dép hoặc xăng-đan có đế phẳng có thể ảnh hưởng đến cấu trúc bàn chân, dẫn đến sự hình thành bàn chân bẹt. Một số trẻ có khả năng di truyền gen xương khớp mềm ở bàn chân, điều này cũng có thể dẫn đến phát triển bàn chân bẹt. Thật sự, bàn chân bẹt có yếu tố di truyền, và trong nhiều gia đình, cả bố mẹ và con đều mắc phải tình trạng này.

- Chấn thương hoặc căng thẳng: Các chấn thương hoặc căng thẳng kéo dài trên bàn chân, chẳng hạn như các vết thương do tai nạn, cũng có thể là nguyên nhân gây bàn chân bẹt.

Quan trọng nhất là nhận biết nguyên nhân gây bệnh bàn chân bẹt để có thể áp dụng phương pháp điều trị phù hợp. Trong một số trường hợp, điều trị bằng tập luyện, đệm đúng cách hoặc hỗ trợ đặc biệt có thể giúp cải thiện tình trạng bàn chân bẹt. Tuy nhiên, trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, có thể cần đến phẫu thuật để điều chỉnh cấu trúc bàn chân và khắc phục vấn đề.

Cách nhận biết bàn chân bẹt ở trẻ

Thông thường, tất cả trẻ dưới 2 tuổi đều có đặc điểm bàn chân bẹt do quá trình phát triển tự nhiên. Tuy nhiên, khi trẻ đạt đến độ tuổi 3 tuổi trở lên, vòm cung của bàn chân sẽ bắt đầu hình thành. Vì vậy, bố mẹ có thể bắt đầu kiểm tra cho con khi trẻ lên 3 tuổi, bằng cách:

 

cách nhận biết bàn chân bẹt ở trẻ

 

Cách 1:

- Bạn có thể sử dụng nước màu an toàn hoặc nước vo gạo có màu trắng để dễ quan sát hơn. Yêu cầu trẻ đặt bàn chân lên chất lỏng màu, sau đó đặt chân in lên một tờ giấy trắng, một bề mặt gạch hoặc bất kỳ mặt phẳng nào khác để bạn có thể quan sát dấu chân của trẻ.

- Nếu dấu chân của trẻ in rõ ràng trên bề mặt in mà không có khoảng trống hoặc biểu hiện vòm cong, có khả năng cao trẻ bị bàn chân bẹt. Tuy ngược lại, nếu trong dấu chân có một khoảng trống nhỏ ở vị trí eo và hình dáng vòm cong, cha mẹ có thể an tâm rằng cấu trúc chân của trẻ hoàn toàn bình thường. 

Cách 2:

Thay vì lấy dấu chân trên bề mặt phẳng, cha mẹ có thể quan sát cấu trúc chân của trẻ một cách tốt hơn bằng cách cho trẻ đặt chân lên cát. Nếu vùng cát lún hình bàn chân và có đường cong, điều đó cho thấy rằng chân của trẻ là bình thường. Tuy nếu cả bàn chân dồn xuống cát, có thể cho thấy trẻ có thể mắc chứng bàn chân bẹt. 

Cách 3:

Cha mẹ có thể sử dụng phương pháp kiểm tra trực tiếp bằng cách đặt ngón tay xuống dưới gan bàn chân của trẻ. Nếu chân của trẻ bình thường, sẽ có một vùng võng nhỏ ở gan bàn chân, và ngón tay có thể dễ dàng đi vào. Tuy nhiên, ở trẻ bị bàn chân bẹt, vùng khoảng trống này không tồn tại, và tay sẽ không thể luồn dưới chân của trẻ.

Nếu tất cả các phương pháp kiểm tra trên đều cho thấy sự nghi ngờ về trẻ bị bàn chân bẹt, hãy sớm đưa trẻ đến bác sĩ. Bằng cách sử dụng các phương pháp kiểm tra chi tiết hơn, bác sĩ có thể xác định liệu trẻ có thực sự bị bàn chân bẹt hay không, và đề xuất phương pháp điều trị thích hợp.

Điều trị bàn chân bẹt cho trẻ như thế nào?

Bàn chân bẹt là một vấn đề thường gặp ở trẻ em và cần được chú ý và điều trị kịp thời. Điều trị bàn chân bẹt ở trẻ em tập trung vào việc tái tạo và tăng cường cấu trúc cung bàn chân để đảm bảo chức năng và sự phát triển bình thường của chân.

 

cách điều trị bàn chân bẹt ở trẻ

Cách điều trị bàn chân bẹt ở trẻ em

 

Dưới đây là một số phương pháp điều trị phổ biến cho bàn chân bẹt ở trẻ em:

- Tập luyện và vận động: Đối với trẻ em có bàn chân bẹt, tập luyện và vận động chân là một phần quan trọng của quá trình điều trị. Điều này bao gồm các bài tập và động tác giúp tăng cường cơ và dây chằng xung quanh bàn chân, cải thiện cân bằng và linh hoạt của chân. Bác sĩ hoặc nhà điều dưỡng chuyên gia sẽ chỉ dẫn các bài tập và động tác phù hợp cho trẻ.

- Giày chống trượt và hỗ trợ: Một phần quan trọng của điều trị bàn chân bẹt là chọn giày phù hợp cho trẻ. Giày nên có đế chống trượt và hỗ trợ cấu trúc cung bàn chân. Ngoài ra, có thể sử dụng đệm hoặc lót giày hỗ trợ để giữ cho chân được cân bằng và đúng vị trí.

- Điều trị bằng tấm đệm silicon: Tấm đệm silicon có thể được sử dụng để hỗ trợ cung bàn chân và giảm áp lực lên các điểm tiếp xúc. Đệm silicon có thể được đặt vào giày của trẻ để cung cấp hỗ trợ và thoải mái khi di chuyển. 

- Phẫu thuật chỉnh hình chân: Phẫu thuật không thường được áp dụng cho trẻ dưới 8 tuổi và trường hợp bàn chân bẹt không nghiêm trọng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hiếm, việc can thiệp phẫu thuật vẫn có thể cần thiết cho trẻ trên 8 tuổi, đặc biệt khi trẻ đang trong giai đoạn phát triển chiều cao nhanh và gân gót Achille hình thành ngắn hơn bình thường.

Việc lựa chọn phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào tình trạng và độ nghiêm trọng của bàn chân bẹt ở trẻ em. Quan trọng nhất là thảo luận và tìm hiểu kỹ với bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn và hướng dẫn điều trị phù hợp nhất cho trẻ.

Bàn chân bẹt ở trẻ là một tình trạng phát triển chân không bình thường và có thể gây ảnh hưởng đến khả năng đi lại và sức khỏe tổng thể của trẻ. Việc nhận biết sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng. Nếu phụ huynh hoặc người chăm sóc nghi ngờ trẻ có bàn chân bẹt, nên tìm kiếm sự tư vấn và hỗ trợ từ bác sĩ chuyên khoa để có phương pháp điều trị phù hợp nhất cho trẻ.

Chú ý: Bài viết dưới đây chỉ mang tính chất tham khảo và không thay thế cho việc tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa chuyên nghiệp.

 

>> Xem thêm: Khám phá bệnh bàn chân phẳng: Hiểu rõ nguyên nhân và giải pháp điều trị

 

0like
0 Bình luận
402 Đã xem
Share

Tham gia thảo luận

chat
Bạn hãy Đăng nhập để thảo luận

icon mặt cười

Bài viết được quan tâm

Xem thêm >>